دستگاه ام ار ای چیست؟
ام ار ای (MRA) یک فناوری تصویر برداری پزشکی است که با استفاده از میدان مغناطیسی و امواج رادیویی، تصاویر دقیق از ساختار های داخل بدن را به نمایش می گذارد. MRA برای تشخیص برخی بیماری های عروق خونی، مانند آنژيوپلاستي و آرتروسکلروز، استفاده می گردد. همچنین، از دستگاه ام ار ای به عنوان جایگزین ساده تر و غیر تهاجمی برای آنژيوگرافي (Angiography) استفاده می گردد.
نحوه عملکرد دستگاه ام ار ای
دستگاه تصویر برداری ام ار ای (MRI) با استفاده از میدان مغناطیسی قوی و امواج رادیویی تصاویر دقیق و جزئی از داخل بدن فرد را تولید می کند. در طول فرآیند MRI، فرد به صورت خوابیده در دستگاه قرار می گیرد و چندین عکس از بخش های مختلف بدنش گرفته می شود.
برای شروع، دستگاه ام ار ای یک میدان مغناطیسی قوی تولید می کند که باعث تحرک الکترون های هسته ای در بخش های بدن فرد شده و سپس با استفاده از امواج رادیویی، الکترون های هسته ای به حالت پر انرژی منتقل شده و سپس به حالت طبقات پایین تر باز می گردند.
بعضی از الکترون های هسته ای به حالت طبقات پایین تر باز نمی گردند و به جای آن، چشم پزشکان و متخصصان MRI از این الکترون های هسته ای استفاده می کنند تا تصاویر دقیقی از بخش های مختلف بدن فرد را تولید کنند.
بعضی از دستگاه های ام ار ای همچنین با استفاده از گرادیان های مغناطیسی، قابلیت تولید تصاویر سه بعدی را نیز دارند.
بعضی از دستگاه های تصویر برداری MRI همچنین قابلیت تولید تصاویر با کیفیت بالاتر و در زمان کوتاه تر را نسبت به دستگاه های ام ار ای سابق دارند.
اجزای اصلی دستگاه ام ار ای
دستگاه تصویر برداری ام آر ای شامل اجزای زیر است:
- مغناطیس
از مغناطیس قوی در دستگاه MRI برای تولید میدان مغناطیسی قوی استفاده می شود.
- رادیو فرکانس
رادیو فرکانس برای تحریک هسته های آب و دیگر مولکول ها در بدن استفاده می گردد.
- کامپیوتر
کامپیوتر برای پردازش تصاویر MRI استفاده می شود.
- صفحات حساس به سیگنال
صفحات حساس به سیگنال برای درج تصاویر ام ار ای استفاده می گردد و به عنوان گیرنده سیگنال های راديو فركانس عمل مي كند.
- نقشه بردار
نقشه بردار برای تحليل و پيش بيني نتايج MRI استفاده می گردد.
کاربرد دستگاه تصویر برداری ام ار ای
دستگاه تصویر برداری ام ار ای یک دستگاه پزشکی است که برای تولید تصاویر دقیق از داخل بدن استفاده می گردد. این دستگاه با استفاده از میدان های مغناطیسی و امواج رادیویی، تصاویر سه بعدی از بافت های بدن را به دست می آورد.
ام ار ای در تشخیص و پایش بسیاری از بیماری های مغز و ستون فقرات، عضلات، استخوان ها، رگ های خونی و سایر بافت های بدن مفید است. علاوه بر این، ام ار ای در تشخیص سرطان، آسیب های نخاع و جراحات قلب نظیر شکستگی عروق خونی نقش مؤثری دارد.
انواع دستگاه های ام ار ای
دستگاه های ام ار ای به دو دسته باز و بسته تقسیم بندی می شوند.
- دستگاه ام ار ای باز
در این نوع دستگاه، بیمار درون یک سیستم باز قرار می گیرد و سرعت گردش الکترون های هیدروژن در بدن برای تولید تصاویر استفاده می گردد.
- دستگاه ام ار ای بسته
در این نوع دستگاه، بیمار درون یک سیستم بسته قرار می گیرد که شامل یک لوله طولانی و تونل شکل است. این نوع دستگاه به علت فضای کمتر داخل تونل، مناسب برای افراد با وزن بالا و چابک نبودن نسبت به دستگاه باز است.
دلایل انجام MRI
ام ار ای یکی از روش های تصویر برداری پزشکی است که با استفاده از میدان مغناطیسی و امواج رادیویی، تصاویر دقیق و جزئی از داخل بدن فرد را به نمایش میگذارد. برخی از دلایل انجام ام ار ای عبارتند از:
- تشخیص برخی بیماری های مغز و ستون فقرات
ام ار ای به خصوص در تشخيص سكته مغزي، تروما، سرطان، التهابات و بيماري هاي عصبي كه باعث آسيب به بافت هاي عصبي شده اند، مفید است.
- تشخیص برخی بیماری های قلب
MRI قلب به خصوص در تشخيص نقص هاي قلبي كه باعث ضعف عضلات قلب شده اند، مفید است.
- تشخیص برخی بیماری های گوارش
ام ار ای گوارش به خصوص در تشخيص سرطان ها و التهابات گوارش، مفید است.
- تعقل وضعیت مفصل ها
MRI مفصل به خصوص در تشخيص بيماري هاي مفاصل، مفید است.
- تشخیص برخی بیماری های پوستی
ام ار ای پوست به خصوص در تشخيص سرطان پوست، مفید است.
- ارزیابی آسیب های ورزشی
MRI به خصوص در تشخيص آسيب هاي ورزشي مانند شكستگي ها، رگ ها، كپسول ها و بافت هاي نرم، مفید است.
- ارزیابی عمل جراحی
ام ار ای به خصوص در ارزيابي عمل جراحي قبل و بعد از آن، مفید است.
آیا انجام ام ار ای روش خطرناکی است یا بی خطر؟
بستگی به نوع آزمایش و شرایط انجام آن دارد. در برخی موارد، انجام آزمایش ام ار ای ممکن است با خطراتی همراه باشد، مانند عفونت، خونریزی و یا تشکیل لخته خون یا ترومبوس (به انگلیسی: thrombus). در صورتی که آزمایش توسط پزشکان و تحت نظارت دقیق صورت گیرد، خطرات به حداقل ممکن کاهش پیدا می کند. بنابراین، قبل از انجام هر گونه آزمایش، بهتر است با پزشک خود درباره مزیت ها و معایب آن صحبت کرده و راه های کاهش خطرات را بپرسید.
انتخاب و خرید دستگاه ام ار ای
هنگام انتخاب و خرید دستگاه ام ار ای باید به چه موارد زیر توجه کرد:
- نوع دستگاه تصویر برداری ام ار ای
باید تصمیم گیری کنید که دستگاه ام ار ای شما برای استفاده در بیمارستان، کلینیک، مراکز درمانی خصوصی، مطب و ... است.
- قابلیت پشتیبانی
باید از پشتیبانی مناسب و قابل اعتماد توسط سازنده و فروشنده دستگاه اطمینان حاصل کنید.
- کارایی مفید دستگاه
باید به عملکرد دستگاه، سرعت و قابلیت های آن هنگام خرید این تجهیز پزشکی توجه کنید.
- صفحه نمایش
صفحه نمایش با کیفیت و قابل خواندن بسیار مهم است.
- حافظه ذخیره سازی
حافظه دستگاه بسیار مهم است، به خصوص اگر شما به دنبال ذخیره سازی فایل های بیشتری هستید.
- قابل حمل بودن دستگاه و سایر تجهیزات
در صورت نقل و انتقال دائم دستگاه، قابل حمل بودن آن مسئله مهم است.
- قابلیت ارتقاء دستگاه و سایر سیستم ها
در صورت نیاز به ارتقاء دستگاه و سایر سیستم ها، باید از قابلیت ارتقاء آن اطمینان حاصل کنید.
- قیمت دستگاه ام ار ای
قبل از خرید، باید به قیمت دستگاه MRI توجه کنید و آن را با سایر دستگاه های مشابه در بازار مقایسه کنید.
عوامل موثر در تعیین قیمت دستگاه ام ار ای
قیمت دستگاه تصویر برداری MRI به عوامل مختلفی بستگی دارد، این عوامل عبارتند از:
- کیفیت و قدرت دستگاه
دستگاه های با کیفیت و قدرت بالاتر، قیمت بالاتری نسبت به دستگاه های با کیفیت پایین تر خواهند داشت.
- سایز و ابعاد دستگاه
دستگاه های بزرگ تر و سنگین تر، قیمت بالاتری نسبت به دستگاه های کوچک تر خواهند داشت.
- تکنولوژی استفاده شده در ساخت محصول
استفاده از تکنولوژی جدید و پیشرفته در ساخت دستگاه، قیمت آن را بالاتر می برد.
- مارک و شناسایی تجاری
محصولات معروف و شناخته شده در بازار، قابل اعتماد هستند و به همین دلیل، قیمت آن ها نسبت به محصولات دیگر کمی بالاتر است.
- قابلیت های اضافی
دستگاه هایی با قابلیت های اضافی مانند پورپ های اضافی، صفحات نمایش بزرگ تر و ... قیمت بالاتری نسبت به دستگاه های بدون این قابلیت ها خواهند داشت.
دستگاه ام ار ای